ነበረያ ነበረ

ነበረያ ነበረ
ጽሕፈት ትግርኛ መኣስ ከም ዝጀመረ ዚሕብር ሰነድ ኣየጋጠመኒን። እቶም ካብ መሰረታውያን ፊደላት ግእዝ ዝጫለዱ፡ መኣስን ብመንን ከም ዝተወስኹ ዝነግር ርጡብ ሓበሬታ ኣይረኸብኩን። ቃላት መኣስ ተኣታትዮም፡ መኣስከ ብሉያት ኮይኖም፣ እቶም ዝቐየሩ፡ ኣበየናይ እዋን ምቕያር ከም ዘርኣዩ፣ ሓደስቲ እተወሰኹ፡ መኣስ ከም ዝተወስኹ ዝዝርዝር ስኑድ ኣየጋጠመኒን። ብሓፈሽኡ፡ ብመጽናዕቲ እተሰነየ ታሪኽ ጽሕፈት ትግርኛ ኣይረኣኹን።

ሓደ ጽሑፍ፡ ናይ እዚ ኣብ ላዕለሊ እተገልጸ ታሪኽ ‘ዚዝግብ’ መዘገበ-ቓላት እዩ። መዝገበ-ቓላት፡ ኣብ ርእሲ እቲ ትርጕም ቃላት ምሃብ፡ እቶም እታዋቱ መኣስ ኪትግበሩ ከም ዝጀመሩ፡ ምንጮምን ድሕረ-ባይታኦምን ‘ምዝጋብ’ እዩ። እተን ተዘርጊሐን ዘለዋ ‘መዝገበ-ቓላት’፡ ብጻዕሪ ውልቀሰብ ስለ ዝተሓትማ፡ ንምሉእ ጠለብ መዝገበ-ቓላት ኣየማልኣን፣ ዕድመአን ብዕድመ ጽሓፍተን ስለ ዝድረት ከኣ እቲ ዕዮ ቀጻልነት የብሉን።

እዚ ዕዮ ምስናድ ክሳዕ ዝጅመር፡ ንእዛ “ነበረያ-ነበረ” እትብል ሓረግ ከም መበገሲ ወሲደ፡ ቅድሚ ሕጂ ዝነበሩ ግን ኣሰሮም ዘሎ ወይ ዝጠፍኡ፡ መዓላኦም ዝመየኑ ፊደላት፡ ቃላት፡ ወይ ኣገላልጻታት መዛተዪ ንኽተገልግል መሪጸያ ኣለኹ።

እታ ፈላሚት ትዕዝብተይ ብሓንቲ ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን ዝተላለኹዋ “ነበረት” ዝኾነት ፊደል እጅምራ። እዛ ፊደል ምስ ”ቨ” ዝተተሓሓዘት ኮይና “ቅርጺን ድምጺን “ቨ” መጐታዊ ድዩ፧” ብዚብል ኣርእስቲ እድህስሳ።

መዘክር፤
‘ዚዝግብ’፡ ‘ምዝጋብ’ ዚብሉ ቃላት ኣብ ንጽል ጥቕሲ ዘእተኽዎም ቅኑዓት ክነሰሶም ስለ ዘይተለምዱ እዮም። በልዐ-ምብላዕ ኢልካ ዘገበ-ምዝጋብ ምባል ቅኑዕ ረባሕታ እዩ። እቲ ቅኑዕ ሱርግ-ግሲ “ዘገበ” እምበር “መዝገበ” ኣይኮነን። ኣብ’ዚ ጀሚረዮ ዘለኹ ኣርእስቲ፡ “ዘገበ” ሕጽይቲ ካብ ምኳና የድሕና፡ ነድሓና። ዳህሳስ “ዘገበ” ኣብ ክንዲ ኣብ “መዘክር” ኣብ ሕትቶ ኣይእትየ ንበይና ከቕርባ እየ።

ኣርኣያ ካሳ
4 ግንቦት 2017

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s