ትንተና መለማመዲ ምምማይ ጽሑፍ ቍ.2

ትንተና መለማመዲ ምምማይ ጽሑፍ ቍ.2

ምምማይ ናይ’ታ ኣብ ዝሓለፈ እታው (12 ለካቲት 2017) ዝቐረበት ጥቕሲ ቀጺሉ ይቐርብ።

ብሓፈሽኡ፡ እታ ሕ.ጽ. ዝሓቘፈቶም ም.ሓ. ምዕሩያት ኮይኖም ዋሕዚ ንባብ ንምግራሕ ምልክት ስርዓተ-ነጥቢታት ጎዲልዋ ኣሎ። ትግባረ ምልክት-ጭሕጋር ውጹእ ኣይኮነን፡ ከምኡ’ውን ሓደ ቃል ብእተፋላለየ ሆህያት ተጻሒፉ ይርከብ። ትንታኔኡ ከኣ እንሆ፤

1. ኣብ 1ይ ም.ሓ. ዘሎ “ዘልዉ” ዚብል ቃል ስሕተት-ሆህየ ኣለዎ።
2. ኣብ 1ይ ም.ሓ.፡ “ካብቶም”ን ኣብ 2ይ ም.ሓ.፡ “ኣብዘን”ን ዘለዉ ጥሙራት-ቓላት፡ “እ” ከም ዚተወሓጠ ዜመልክት ምልክት-ጭሕጋር ጐዲልዎም ኣሎ። ኣብ’ዚ ሕ.ጽ.፡ ትግባረኡ ውጹእ ዘይገብሮ እቲ ኣብ “ሽሕ’ኳ” ዚብል ጥሙር-ቓል ዘሎ ምውሓጥ “እ” ዜመልክት ምልክት-ጭሓጋር እዩ።
3. ኣብ 1ይ ም.ሓ. ዘሎ “እዩ”ን ኣብ 3ይ ም.ሓ. ዘሎ “ኢዩ”ን ብዝተፈላለዩ ሆህያት ተጻሒፎም።
4. ኣብ 2ይ ም.ሓ.. እቲ “ብሓፈሻዊ ኣዘራርባ” ዚብል ሓረግ መእተዊ ተወሳኺ ሓበሬታ ብምዃኑ ብክልተ-ነጥቢ ኪጋረድ ነይርዎ።
5. ኣብ 3ይ ም.ሓ. ዘሎ “ማለት ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን” ዚብል ሓረግ፡ ኣቐዲሙ ስለ እተጠቕሰ ምድጋሙ ኣድላዪ ኣይኮነን።
6. “ሓደ ሓደ” ዚብል ድርብ ቃል ብጥምረት ምእንቲ ኪንበብ ምልክት መላግቦ-ሕንጻጽ ይወሰኸሉ።
7. ኣብ “ናይ ገዛእ ርእሱ ጠባያት …” ዝብል ሓረግ እቲ “ጠባያት” ዚብል ቃል ቅኑዕ ኣይኮነን። ቋንቋ “ጠባይ” የብሉን።
8. ኣብ “መበቈሉ ግና ግእዝ ብምዃኑ ብመሰረቱ …” ዝብል ዘለዉ “መበቈሉ”ን “መሰረቱ” ዚብሉ ቃላት ተወራርስቲ እዮም፣ እቲ “ብመሰርቱ” ዚብል ቃል ኣየድልን፣ ኣድላዪ እንተኾነ፡ ከም መዳመቒ ምስ “መበቈሉ” ብዘይ መስተዋድድ “ብ” ግን ብመስተጻምር “ወይ” ተዛሚዱ ይጸሓፍ።

መዘክር፤
መግለጺ ኣብ እረማ ጽሑፍ ዝጥቀሱ ስነ-ቓላት ሀ. “ስሕተት ሆህየ”፡ ለ. “ስሕተት ፊደል”፡ ሐ. “ግድፈት ፊደል”፤
ሀ. ስሕተት ሆህየ – ኣብ ቃል ዚኽሰት ጌጋ መዓርጋዊ-ፊደል የመልክት። ኣ. “መበራህቲ” – “በ-ግእዝ” ግጉይ፣ ”ብ-ሳድስ” ቅኑዕ።
ለ. ስሕተት ፊደል – ኣብ ቃል ዚኽሰት ጌጋ ፊደል የመልክ። ኣ. “መብራሕቲ” – ሳድስ-ሓመር (ሕ) ግጉይ፣ ሳድስ-ሆይ (ህ) ቅኑዕ።
ሐ. ግድፈት ፊደል – ኣብ ቃል ዝኽሰት ጐደሎ-ፊደል የመልክት። ኣ. “መብራቲ” – ፊደል-ህ ጎዲልዎ፣ “መብራህቲ” ቅኑዕ።
መ. ስርዓተ-ነጥቢ ዝምልከት ንኣብ ትሕቲ “ስርዓተ-ነጥቢ” ዘለዉ እታዋት ምውካስ ይከኣል

እረማ ናይ’ታ ኣብ ዝሓለፈ እታው (12 ለካቲት 2017) ዝቐረበት ጥቕሲ ኣብ ዚቕጽል ይቐረብ።

ኣርኣያ ካሳ
26 ለካቲት 2017

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s