ረባሕታ ስም 2

ኣብ ዝሓለፈ እታው (11 ግንቦት 2016) ረባሕታ-ስም ኣብ ክልተ ከም ዝኽፈል፡ ሓደ ካብ ክፋሉ፡ ረባሕታ-ስም ብቍጽሪ፡ ተዳህሲሱ። እቲ ካልኣይ ክፋሉ፡ ረባሕታ-ስም ብጾታ ኣብ ተባዕታይ ወይ ኣንስታይ ከም ዝኽፈል እውን ተጠቒሱ ነይሩ። ኣብ’ዚ ዝድህሰስ፤ ኣድላይነት ረባሕታ-ስም ብጾታ፡ ንእቲ ልሙድ ስነ-ህይወት ዝመንቀሊኡ ረባሓታ ምንጻርን ዘይደናግር ስነ-ቓል ንምቕራብን እዩ።

“ጾታ” ዝብል ቃል ብዘይ ትግባረ-ትሕዝቶ ትርጕም ኣልቦ እዩ። ኣብ ማሕበራዊ፡ ስነ-ህይወትን ሰዋስውን ዝተፈላለዩ ትርጕም ኣለውዎ። ኣብ ክፍሊ-ዝርርብ ስለምንታይ ረባሕታ-ስም ብጾታ ከም ዜድልይ ዚገልጽ የልቦን። ትግባረኡ ካብ ምዝርዛር ሓሊፉ፡ ኣብ ትሕቲ ስም፡ ኣብ ጽሕፈት ዜብርክቶ ብሩህ ኣይኰነን።

ኣብ ሰዋስው፡ መግለጺን ኣከፋፍላን ረባሕታ-ስም ብጾታ ከም እቲ ኣብ ስነ-ህይወት ዝወሃብ እዩ። ብእዚ ምኽንያት ከኣ ንእቶም ብስነ-ህይወት ተባዕታይ ወይ ኣንስታይ ዘይኰኑ ናይ ሓባር ወይ ግኡዝ/ኣጓጕል/ኵላዊ ብምባል ካልእ ክፍሊ ዝተማህዘሎም። ኣብ ሰዋስዉ ግን ጾታ ኣካል ስነ-ህይወት ኣይኰነን፡ ከምኡ’ውን ስማት፡ እቶም ብስነ-ህይወት ዚልለዩ እንተ ዘይኰኑ ካልኦት ብኣጽሓሕፋኦም ጾታ ዘነጽርሉ ኣገባብ የልቦን። ዝዀነ ስም ኣብ ሓረግ ወይ ምሉእ-ሓሳብ (ም.ሓ.) ኪኣቱ እንከሎ ካብ ክልተ ጾታ (ተባዕታይ/ኣንስታይ) ሓዲኡ ንኪሕዝ ዜገድድ ካልእ ኣካል ሰዋስው እዩ። ግድነት ክልተነት ጾታ ኣብ ስም ብሰለስተ መዳይ ይኽሰት፤
(1) እቶም ስማት ብዝውክልዋም ተወላጠ-ስማት ኪጥቀሱ እንከለዉ ካብ ክልተ ክፍሊታት ጾታ ንሓዲኡ ኪሕዙ ይግደዱ – ንስኺ፡ ንስኻ፡ ንሱ፡ ንሳ፡ ንሳቶም፡ ንሳተን፡ …
(2) እቶም ስማት ብዝገልጽዎም ቅጽላት ኪጥቀሱ እንከለዉ ካብ ክልተ ክፍሊታት ጾታ ንሓዲኡ ኪሕዙ ይግደዱ – እታ፡ እቲ፡ እተን፡ እቶም፡ ጸሊም፡ ጸላም፡ ሓጺር፡ ሓጻር፡ …
(3) እቶም ስማት ከም ብዓል-ቤት ወይ ተሳሓቢ ብዝፍጸምዎ ተግባር ወይ ኵነት ኪግለጹ እንከለዉ ካብ ክልተ ክፍሊታት ጾታ ንሓዲኡ ኪሕዙ ይግደዱ – እያ፡ እዩ፡ በለት፡ በለ፡ (ድሕረ-ጥብቆ) “ኡ” “ኣ”።

ብሓጺሩ፡ ክፍሊታት ጾታ ዝያዳ ዝንጸርሉ ኣብ ተወላጠ-ስም፡ ቅጽልን ግሲን ኪትግበሩ እንከለዉ ጥራይ እዩ። በዚ ምኽንያት እዩ ኣቐዲሙ “ጾታ” ከም ኣርእስቲ ኣብ ትሕቲ ስም ስለምንታይ ከም ዘድለየ ኣብ ሕትቶ ዘእተወ።

ኣብ ትግባረ ስነ-ቓላት ሰዋስው እንተ ኣድሃብና፡ “ተባዕታይ”ን “ኣንስታይን” ቅቡላት ስነ-ቓላት እኳ እንተ ዀኑ፡ ኣብ ትርጕም ስነ-ህይወት ዝተሓጽሩ እዮም። እቲ “ጾታ” ዝብል ቃል ንገዛእ ርእሱ ስም ኰይኑ ብተባዕታይ ጾታ ይጽሓፍ፣ ንኣኡ ንምምዕራይ እቲ ካልኣይ ክፋሉ ኣብ ክንዲ “ኣንስተይቲ”፡ “ኣንስታይ” ይብሃል።

ንጾታ፡ ከም ሰዋስውኣዊ ስነ-ቓል፡ ካብ ትርጕም ስነ-ህይወት ንምፍላይን ንእቶም ካብ ስነ-ህይወት ወጻኢ ንዝዀኑ ነገራትን ሓሳባትን ንምጥቕላልል፡ ካልእ ስነ-ቓል ምምራጽ ይሓሽ። በዚ ከኣ “ተባእት”ን “ኣንስ” ዝብሉ ቃላት ልሳነ-ግእዝ ይምረጹ። ቃል-ብ-ቓል ትርጕሞም “ተባዕታይ”ን “ኣንስታይን” ምዃኑ ግን ርግጽ እዩ። ብሩህ ዘይኰነ እቶም ካብ ስነ-ህይወት ወጻኢ ዝዀኑ ሰዋስውኣዊ-ስማት፡ ማለት ነገራትን ሓሳባትን፡ ካብ ክልተኡ ጾታ ናብ ሓዲኡ ዝስርዕሉ ውጹእ ናይ ሓባር ረቛሒ ዘይምህላዉ እዩ። እዚ ዳርጋ ናብ ጽሓፍቲ ዝሕደግ ጕዳይ ይመስል። እዚ ዀይኑ ብልማድ ዝትግበሩ ኣብ ግምት ኪእትዉ ይግባእ። ብሓፈሻ፡ ረባሕታ-ስም ብጾታ ኣብ ሰዋስው ብኸም’ዚ ዝስዕብ ኣገላልጻ ኪትግበር መጐታዊ ይኸውን።

ረባሕታ-ስም ብጾታ ኣብ ክልተ ይኽፈል፣ ንሳቶም ከኣ (1) ተባእት (2) ኣንስ ይበሃሉ።
(1) ተባእት-ጾታ ንተባዕታይ ፍጡርን ብተባዕታይ-ጾታ ንዝግለጽ ነገር፡ ሓሳብ ይጥቕልል። ብስነ-ህይወት ኪፍለዩ ዝኽእሉ ግን ፍሉይ ስም ዘይብሎም፡ ብልማድ፡ ብተባዕታይ-ጾታ ስለ ዝግለጹ፡ ኣብ ምዝርዛኣር ኣብ ትሕቲ ተባእት-ጾታ ይኣትዉ። ንኣብነት፤ ህጻን፡ ቈልዓ፡ በጊዕ፡ ኣድጊ፡ መምህር። ኣብ ም.ሓ. ወይ ሓረግ ኪጸሓፉ እንከለዉ ግን ከከም ጾትኦም ብተወላጠ-ስም፡ ቅጽል ወይ ግሲ ይልለዩ። ከምኡ’ውን ተባዕትዮን ኣንስተቲታን ብሓባር ኣብ ዝጥቀስሉ ግዜ ናይ ተባእት-ጾታ ተወላጠ-ስም፡ ቅጽል ወይ ግሲ ይሕዙ።

(2) ኣንስ-ጾታ ንኣንስተይቲ ፍጥርቲን ብኣንስተይቲ-ጾታ እትግለጽ ነገር ወይ ሓሳብ ትጥቕልል። እንሳሳት ብሓባር ብኣንስ-ጾታ ምዝርዛር ልሙድ እዩ። ንኣብነት፣ ከብቲ፡ ኣባጊዕ፡ ኣጣል፡ …።

ኣርኣይ ካሳ
13 ሓምለ 2016።

Advertisements

One thought on “ረባሕታ ስም 2

  1. ሰላም ምስኻ ይኹን ኣርኣያ ካሳ። እዛ ናይ ሎሚ ኣብነትካ ብሓርፋፍ ኣንቢበያ ከብቅዕ፡ ብውሽጠይን ብልዑል ወነይን ብሓቂ ኣመና እናኣስተማቐርክዋ እየ ኣንቢበያ። ጸባ ዝሰተኹ ኰይኑ ድማ ተሰሚዑኒ። ሓንቲ ካብተን ኣዝየን ዘገድሳንን ብዕምቈት ዘተሓሳስባንን ኣርእስታት ብምዃና ንከንብባን ከጽንዓን ልዑል ስነልቦናዊ ፍስሃ ፈጢርካለይ። ካልእ እዋን ብዝሓሸ ኣጋጣሚ ክሳብ ንራኸብ ድኻምካ ከይጸብጸብካ፡ እዚ ኣልማዛዊ ጽዓትካ ክትቅጽሎ ብልበይ ክምሕጸነካ እፈቱ። ኣባኻን ኣብ ኣበርክቶኻን ልዑል ክብሪ ኣለኒ !!!

    ፍቕሪን ምሉእ ጥዕናን ሰላምን ንዓኻን ንስድራቤትካን እምነየልካ።
    ሰናይ ቅነ።

    ኣኽባሪኻን ፈታዊኻን ኣድናቒኻን
    መካቲ ሃብተ
    ኖርወይ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s