ስርዓተ-ነጥቢ-5/7

ስርዓተ-ነጥቢ-5/7
ኣብ ዝሓለፈ እታው (25 ጥሪ 2016) ምልክታት ንጽል-ጭሕጋር(፣)ን ድርብ-ጭሕጋር(፤)ን ተዳህሲሶም። ኣብ’ዚ ሓሙሻይ-ክፋል፡ ምልክታት (1) ምልክተ-ኣንክሮ(!)፡ (2) መላግቦ-ሕንጻጽ(-)፡ (3) ጋድም/ፈላዪ-ሕንጻጽ (_)ን (4) ቄናን-ሕንጻጽ(/)ን ኪድህሰሱ እዮም።

(1). ምልክተ(ትእምርተ)-ኣንክሮ(!) ኣድንቖት፡ ስምዒት፡ ጦብላሕታ፡ ሕጫጨ፡ ወዘተ. ምስ ዝገልጹ ቃላት ይዝውተር።
ኣብነታት፤
1.1 ኣይ! እዚኣ ኰይና ኢደይ!
1.2 ተዓወት! ወደይ ሃብሮም።

(2). መላግቦ-ሕንጻጽ(-) ዝተፈላለይ መዓላ ኣለዎ፤
2.1. ክልተ ወይ ካብኡ ዚዛይዱ ተኸታተልቲ ቃላት ምእንታን ኣላጊብካ ንኺንበቡ ንምምልካት፣
ኣብነታት፤
ዓሰርተው-ሓደ፡ ክልተ-ነጥቢ፡ ጋድም-ሕንጻጽ፡ ክለተ-ሚእቲን-ሓደን፡ ስድራ-ቤት፡ ጨርቂ-ሽንቲ-ቈልዓ …

2.2. ዋንነት ዜመልክቱ ቅድመ-ጥብቆ ስማት ምስ እቲ ዜመልክትዎ ምርኻብ ንምምልካት፤
ኣብነታት፡
ቤት-ትምህርቲ፡ ኣብያተ-መቕደስ፡ ቤት-ምግቢ፡ ቤት-ሽንቲ፡ ዓውደ-መጽናዕቲ፡ ማህደረ-እንቋቍሖ

2.3. ድርብ-ቃላት ዝዀኑ ቅጽላት
ኣብነት፤
ብዓል-ጋዕሲ፡ ኣመለ-ክፉእ፡ ክሳድ-ብርለ፡ ብርሃን-ዓይኒ፡ …

2.4. ሓደ-ድሕሪ-ሓደ ዚተጻሕፉ ፊደላት ተፈላልዮም ምስ ዚጽሓፉ ዜደናግሩ እንተ-ዀኑ ንምልጋብ።
ወዲ፡ ጓልን ደቂን፡ ከም ቅድመ-ጥብቆ ቅጽላት ኣብ ዝዀኑሉ ግዜ፡ ብመላግቦ-ሕንጻጽ ኪጸሓፉ ይግባእ።
ኣብነታታ፤
2.4.1 ወዲ-ዓዲ፡ ጓል-ከተማ – ኣብ’ቲ ዓዲ ዝውለድ/ዝቕመጥ ወዲ፡ ኣብ ከተማ እትቕመጥ ወይ ዕባይ ከተማ ዝዀነት ጓል የመልክት።
2.4.2ሀ. እቲ ወዲ፡ ዓዲ ኣትዩ። እቲ እተጠቕሰ ወዲ ናብ ዓዲ (ዝተፈልጠ ቦታ) ኣትዩ።
2.4.2ለ. እዚ ወዲ-ዓዲ ኣትዩ። እቲ ዝተጠቐሰ ሰብ፡ ተወላዲ/ተቐማጢ (ናብ ዘይጠፈልጠ ቦታ) ከም ዝኣተወ የመልክት
2.4.3ሀ. እዞም ደቂ፡ ዓዲ ኣትዮም። እቶም ደቂ ናብ ዓዲ (ዝተፈልጠ ቦታ) ከም ዝኣተዉ ይሕብር
2.4.3ለ. እዞም ደቂ-ዓዲ ኣትዮም። እቶም ዝተጠቕሱ ተወልድቲ/ተቐመጥቲ (ናብ ዘይጠፈልጠ ቦታ) ከም ዝኣተዉ የምልክት

2.5 መፍለይዪ ንኡስ-ሓረግ (ብጽምዲ)፡ ከም ክልተ-ነጥቢ ወይ ሓጹር (ኣብ ክንዲ ምልክትታት ክለተ-ነጥቢ ወይ ሓጹር ይኣቱ።
ኣብነት፤
በርሀ – እቲ ጸሊም ቈልዓ – ንፉዕ ተምሃራይ እዩ። በርሀ፡ እቲ ጸሊም ቈልዓ፡ ንፉዕ ተምሃራይ እዩ። በርሀ (እቲ ጸሊም ቈልዓ) ንፉዕ ተምሃራይ እዩ።

2.6. ኣብ መወዳእታ መስመር-ጽሑፍ (የማን) ንምሉእ-ቃል እኹል ቦታ እንተ ዘይሃለወ፡ እቲ ቃል ብኸፊል ተጻሒፉ መላግቦ-ሕንጻጽ ይጠብቆ። እዚ ንእቶም ዝተረፉ ፊደላት ኣብ’ቲ ዝቕጽል መስመር ከም ዝሰገሩ የመልክት። እዚ ምልክት’ዚ፡ ኣብ ብኮምፕዩተር ጽሕፈት፡ ኪተርፍ ወይ ክትግበር ይከኣል።

(3) ጋድም/ፈላዪ-ሕንጻጽ (_) – እዚ ምልክት-እዚ ኣብ ስርዓተ-ነጥቢ ቦታ የብሉን። ኣብ ኮምፕዩተር፡ ከም ፍሉይ ምልክት ዘይኰነስ፡ ከም ሓደ ካብቶም ፊደላት እዩ ዝቝጸር። ሆህት ኣብ ዘይፍቀደሉ፡ ሆህት ንምምልካትን ንንጻረ ይዝውተር። ክልተ ቃላት ብጋድም-ሕንጻጽ ክራኸቡ እንከለው ከም ሓደ ቃል ይቝጸሩ። ብተወሳኺ እዚ ጋድም-ሕንጻጽ ኣብ ምምላእ ቅጥዒ ኰነ ክፉት ቦታ ንምምልካት ይውዕል።
ኣብነታት፤
3.1 ብርሃን_ሰላም (ከም ሓደ ቃል፡ ግን ንንጻረ ፈላዪ-ሕንጻጽ ኣትዩ)።

መላመዲ፤ ኣብ ዝቕጽል ዝሰፈሩ ምሉእ-ሓሳባት፡ እቲ ቅኑዕ መልሲ ካብ’ቶም ኣብ ሓጹር ዘለዉ ብምሕራይ፡ ኣብ’ቲ ክፉት ቦታ ምምላእ።
3.2 ሓደ ሰብ ይመጽእ ኣሎ። እቲ ዝ ____ ዘሎ ሰብ ኣብርሃም እዩ። (መጽአ፡ ይመጽእ፡ መጺኡ)
3.3 ሓንቲ ጓል ማይ ኣምጺኣ። እታ ማይ ዝ ___ ሳራ እያ። (ተምጽእ፡ ኣምጽአት፡ ኣምጺኣ)።
3.4 ሓደ ሰብ ዕፉን የምጽእ ኣሎ። እቲ ዕፉን ዝ ___ ዝኣሎ እያሱ እዩ። (ኣምጽአ፡ የምጽእ፡ ኣምጺኡ።

(4) ምልክት ቄናን-ሕንጻጽ(/) (ዝባር) ዝተፈላለየ መዓላ ኣለዎ፤
4.1. ኣብ ክንዲ “ወይ” ዚብል ቃል።
ኣብነት፤
ቀይሕ ወይ ጸሊም – ቀይሕ/ጸሊም

4.2. ክልተ ቃላት ምስ ዚጥርነፉ፡ ነቲ ቀዳማይ ንምሕጻር፡ ከምኡውን ንመዓርግ ንምሕጻር፡ ኣብ መንጎ ዚተዋሕጡ ፊደላት ከም ዘለዉ ንምምልካት፡ ይዝውተር።

ኣብነት፤
4.2.1 ገብረ ሚካኤል – ገ/ሚካኤል
4.2.2 ወይዘሮ – ወ/ሮ (ወይዘሮ – ዝተመርዓወት/ብዓልቲ-ሓዳር)
4.2.3 ወይዘሪት – ወ/ት (ወይዘሪት – ዘይተመርዓወት)

እዚ ትግባረ ምልክት ቄናን-ሕንጻጽ፡ ንንጻረ፡ ብሓደ ነጥቢ እንተ ዝትካ ምሓሸ። ገ/ሚካኤል (ገ.ሚካኤል)፡ ወ/ሮ (ወ.ሮ)።

4.3. ኣብ ቍጽሪ/ሕሳብ ምምቃል ወይ ጕዚ ንምምልካት (እዚ፡ ንኣሃዛት፡ መቓሊን ተመቃሊን (ቈጻሪ/ረቋሒ) ሓደ-ኣብ-ርእሲ-ሓደ ብምጽሓፍ ካብ ሓደ መስመር ንላዕሊ ስለ ዝወስድ፡ ንምቅላል ይሕግዝ።) ከምኡ’ውን ብዙሕ ክፋላት ዘልዎ ነገር ተርታ/መበል ናይ ሓደ ክፍሊ ካብ ኵሉ ክፍላት ንምምላካት።
ኣብነታት፤
4.3.1 3/5 (ጕዚ – መቓሊ/ተመቃሊ)
4.3.2 3/5 (ሳልሳይ ካብ ሓሙሽተ ነገራት/ክፋላት)

ኣብ ዝቕጽል እታው፡ ስርዓተ-ነጥቢ-6/7፡ ምልክታት ጭሕጋር(‘)፡ ምልክተ-ጥቕሲ (“ “)ን ንጽል-ጥቕሲ(‘ ‘)ን ኪደህሰሱ እዮም።

ኣርኣያ ካሳ
7 ለካቲት 2016

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s