ብሂል

ብሂል ካብ ሱር-ግሲ በለ(በሃለ) ዝነቐለ ኰይኑ ትርጉሙ እተባህለ፡ ካብ ቀደም ዝጸንሐ ቍም ነገር ዝሓዘል ጥቕሲ ወይ ኣከሻመሺ ዝዀነ፡ ኣፈ ያታ እዩ።

ትግርኛ፡ ነጸብራቕ ባህሊን ልምድን ሕብረተሰብ ዝዀኑ፡ ብዙሕ ኣፈ-ያታታትን ብሂላትን ኣለውዎ። እዚ ካብ ውሉድ-ናብ-ወለዶ ብኣፍ ዝሰጋገር ዝነበረ ወግዒ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ዳርጋ እናሃሰሰ፡ ኪኢላታቱ እናወሓዱ፡ ዝኸይድ ዘሎ ይመስል። ከምኡ’ውን ወግዒ ኣፈ-ታሪኽ ብግዜን ከባቢን ኪጽሎ ስለ ዝኽል ከም’ቲ መበቈሉ ኪዕቀብ ዝከኣል ኣይኰነ – ዝውሰኾ፡ ዝንከዮ፡ ጠሪሹ ትርጉሙ ዜጥፍእ’ውን ኣይሰኣንን። ንእዚ ብሂል ብጽሑፍ ዘይምዕቃቡ’ውን ናቱ ምኽንያታት ኣለውዎ። ወግዓዊ ትምህርቲ ትግርኛ ብሰፊሑ ዝርጉሕ ብዘይምንባሩ ብተዛማዲ ንድኽመት ልምዲ ምንባብ ኣኸቲሉ። እዚ ድኽመት ምንባብ ብግዲኡ ጽሓፍቲ ኪፈርዩን ከፍርዩን ዘየተባብዕ ህዋ ፈጢሩ። እዚ ነንሕድሕዱ ዚመጋገብ መንቅብ ንምዕባለ ትግርኛ ካብ “ኣርብዓታት” ጀምሩ ክሳብ ሕጂ ኣብ ሓሸውየ ሓደ ኣርእስቲ ሸሚምዎ ይርከብ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ምዕባለ ተክኖሎጂ ንናውቲ ምጽሓፍ፡ ምዝርጋሕን ምዕቃብን ደረት ዳርጋ እናቐንጠጦ፡ ኣብ ኢድ ውልቀ-ሰባት እናኣተዎ፡ ይኸይድ ኣሎ። ኣብ ምዕባለ ትግርኛ እጃሙ ከበርክት ዝደልይ ካብ’ቲ ሓሸውየ ወጺኡ፡ እሩሙ ኣጸሓሕፋ ብዝብሎ ኪጽሕፍን ሰዓብቲ ኣጥሪእዩ ንቕድሚት ከሰጕም ርሒብ ባይታ ኣሎ። እዚ ክፋል “ብሎግ” መርኣያ ተኽእሎ እዚ ተክንሎጂ ኰይኑ ኣብ’ዘን ዚስዕባ ነጥብታት የተኵር፤

  1. ብሂል ንምስናድ – ካብ ኣፈ-ታሪኽ ናብ ጽሑፋዊ ታሪኽ ንምስጋግር ምፍታን
  2. ታሪኻዊ ኣመጻጽኣ ብሂል ንምድህሳስ፡
  3. ትግብረ ብሂል ንምግላጽ፡
  4. ብዓቢኡ ከኣ እሩም ኣጸሓሕፋ ንምኽታልን
  5. ንግዱሳት ኣብ’ዚ ዕዩ ንምዕዳምን እዩ።

ኣብ ዚቕጽል እታው፡ ብሂል “ሓንቲ ከም ሓሙስ” ኪድህሰ እዩ።

ኣርኣያ ካሳ
14 ሕዳር ለካቲት 2014

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s