መእተዊ

ትግርኛ፡ ሓደ ካብ ናይ ኣፍሪቃ-እስያዊ ጨንፈር ዝዀነ ሴማዊ ቋንቋ እዩ። ካብ ግእዝ (ግዕዝ) መጺኡ ዚብሃል ኰይኑ ምስ ግእዝ ሓባራዊ ዝዀኑ ፊደላት፡ ቃላትን ኣጠቓቕማን ይሃልዎ እምበር ኣብ ኣደማምጻ ፊደላትን ሰዋስውኣዊ ኣሰራርዓ ግሲታትን ፍልልይ እውን ኣሎዎ። ትግርኛ፡ ኣብ መበል 13 ዘመን ኪጸሓፈሉ ከም ዝጀምረ ዚንገረሉ (ሚኒስትሪ ዜና) ኣብ ከበሳ ኤርትራን ሰሜን ኢትዮጵያን ብዝተፈላለይ ላህጃታት ይዝረብ። ኣብ ኣሰዃዅዓ ቃላት ኮነ ኣብ ኣሰራርዓ ፊደላት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ረባሕታ፡ እተፈላለየን ፍኑው ዝኾነ መንገዲ ብምኽታል ክሳዕ እዚ እዋን’ዚ ንጸሓፍቱ የጸግምን፡ ንኣንበብቱ ወይ ንሰማዕቱ ድማ የደናግርን ኣሎ (ሚኒስትሪ ዜና)። ትግርኛ፡ ልሳኑ ዘመናት ዘቝጸረ ይኹን’ምበር መዋእል ስነ-ጽሑፉስ ገና ዕሸል ጥራይ ዘይኮነስ ካብ እቲ ዝጀመረሉ እዋን’ውን ብቐጻሊን ተኸታታልን ኣይማዕበለን። ምስ’ቲ ዕድመ’ቲ ቋንቋ ኣወዳዲርካ ኣዘውቲረን ዝጥቀሳ ጽሑፋት ስሑዋት እየን (ኣርኣያ ካሳ)።

ቀንዲ ኣተኵሩ ናይ እዚ “ብሎግ” ኣብ እሩም ኣጸሓሕፋ ሰዋስው ትግርኛ እዩ። ኣብ’ዚ ዚድህሰሱ፤ እሩም ኣጸሓሕፋ ትግርኛ፡ መጐት ዝኸተሉን መጐት ዘይክተሉን ከምኡ’ውን መጐት ኪኸተሉ እና ከኣሉ ብልማድ ምቕያድ ዝኣብዩ ምልላይ፣ ሰዋስውእዊ ክፍልታትን ትንተናን ምቕራብ፡ ልሙዳት ጌጋታትን ኪእረሙ ምሕጽንታ ዝቐረበሎምን ምቅላሕ፣ ነቲ ድሩት ዝርግሐ ትምህርቲ ትግርኛ ሓደ ባብ ምኽፋት፡ ከምኡ’ውን እዋኑ ዘልዕሎም ዝተፈላለዩ ኣርእስታት ንምዝታይ እዮም።

ኣብ ዝቕጽል እታው፡ ንሓባራዊ ርድኢት ትርጕምን መግለጺ ገለ ቃላት ከም እኒ ግእዝ፡ ሆሀየ፡ ሆህት ኪለዓሉ እዩም።

ውከሳ-ጽሑፍ
ሚኒስትሪ ዜና ኤርትራ (ጥሪ 2006)። ምዕሩይ ትግርኛ መራኸቢ ብዙሃን፡ መወከስን መምርሕን።  ኣስመራ፡ ሳቡር ኣገልግሎት ማሕተም።
ኣርኣያ ካሳ። (2012፡ ታሕሳስ 12)። ምእኩል ጻዕሪ … ምውካል ጽሑፍ፡ ሓዳስ ኤርትራ፡ ገጽ 8።

ኣርኣያ ካሳ

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s